De verduurzaming van het Nederlandse Varend Erfgoed krijgt zichtbaar vaart. Uit een grote enquête van het Platform Duurzaam Varend Erfgoed (PDVE) blijkt dat het gebruik van HVO/Blauwe diesel sinds de vorige meting is verdubbeld: van 9 naar 18 procent. Maar liefst 97 procent van de HVO-gebruikers beoordeelt zijn of haar ervaring als (zeer) positief. Voor PDVE is de conclusie duidelijk: de HVO-trend is onmiskenbaar en positief.
Grote respons uit de erfgoedvloot
De enquête stond open van 1 maart tot en met 18 juni 2026 en is via de behoudsorganisaties verspreid. In totaal werd de vragenlijst voor 878 boten ingevuld. Dat is een omvangrijke respons in verhouding tot de circa 3.000 schepen in het Register Varend Erfgoed Nederland. Van de deelnemers gebruikt 67 procent nog gewone diesel, 18 procent HVO/Blauwe diesel en 8 procent GTL. Het overgrote deel van de inzendingen, 96 procent, betreft recreatief gebruik of ideële exploitatie.
HVO-gebruik verdubbeld
De groei van HVO springt het meest in het oog. Waar in de vorige enquête 9 procent HVO gebruikte, is dat nu 18 procent: 157 schepen. In dezelfde periode daalde het aandeel GTL-gebruikers van 16 naar 8 procent. Daarmee tekent zich binnen het Varend Erfgoed een duidelijke verschuiving af richting HVO als duurzamer alternatief voor fossiele diesel.
De gebruikerservaringen versterken dat beeld. Van de 157 HVO-gebruikers geeft 97 procent een rapportcijfer van 7 of hoger. Slechts twee respondenten geven een onvoldoende. Vooral de vermindering van rook en stank wordt als een forse verbetering ervaren. Voor motorvermogen en brandstofverbruik merken gebruikers weinig of geen verschil ten opzichte van gewone diesel.
Weinig gemelde problemen, wel nader onderzoek
Van de 157 HVO-gebruikers melden 141 geen problemen. Een beperkte groep noemt onder meer rubbers, slangen of pakkingen, de brandstofpomp, starten, filters, bacterie- of schimmelgroei en in één geval motoruitval. Op basis van de enquête alleen kan niet worden vastgesteld of HVO hiervan daadwerkelijk de oorzaak is. PDVE neemt daarom contact op met de melders om de omstandigheden en mogelijke relatie met de brandstof nader te onderzoeken.
Ook GTL wordt door gebruikers positief gewaardeerd: 95 procent geeft een 7 of hoger. Net als bij HVO worden minder rook en stank genoemd als belangrijke voordelen. Het aantal GTL-gebruikers nam echter af tot 66.
Belangstelling voor verdere overstap
De ontwikkeling kan doorzetten. Van de deelnemers overweegt 19 procent een overstap naar HVO en 3 procent naar GTL. Milieuwinst is veruit de meest genoemde reden om HVO te overwegen, gevolgd door minder rook en stank. Tegelijk twijfelt 31 procent nog en geeft 47 procent aan geen overstap te overwegen.
De belangrijkste drempel is de vrees voor mogelijke technische problemen, genoemd door 283 deelnemers. Ook de hogere kosten (181 vermeldingen) en moeilijke verkrijgbaarheid (124 vermeldingen) spelen een belangrijke rol. Bij deze vraag waren meerdere antwoorden mogelijk.
Belangrijke uitkomst voor verduurzaming
Voor PDVE is de uitslag belangrijk voor de toekomst van het Varend Erfgoed. Historische schepen moeten kunnen blijven varen om hun techniek, ambachten en maatschappelijke betekenis levend te houden. De sterke groei van HVO, gecombineerd met de zeer positieve praktijkervaringen, laat zien dat verduurzaming en behoud in de praktijk steeds beter samen kunnen gaan.
PDVE gaat de resultaten actief delen en de gemelde problemen verder onderzoeken. Daarnaast blijft het platform bij overheid en marktpartijen aandacht vragen voor betaalbaarheid, kwaliteit en betere verkrijgbaarheid van hernieuwbare brandstoffen aan het water.
Verder gaat PDVE door met het bewerkstelligen en behouden van een speciale, landelijke positie voor varend erfgoed in wet- en regelgeving rond emissies en milieuzones, zodat met authentieke motoren gevaren kan blijven worden.
Download de resultaten
Klik op onderstaande downloadknop om een presentatie met de enquête resultaten te downloaden.
Documentaire
Voor meer informatie, zie ook de documentaire “De toekomst van duurzaam varend erfgoed” op www.pdve.nl/docu/
