De invoering van de Europese RED III-richtlijn heeft een onverwacht en zorgwekkend effect op de binnenvaart. Sinds 1 januari is de prijs van biobrandstof HVO in korte tijd verdubbeld. Koninklijke Binnenvaart Nederland (KBN) heeft hierover vandaag een brandbrief gestuurd aan staatssecretaris Aartsen van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. De brancheorganisatie waarschuwt dat de vergroening van de binnenvaart hierdoor dreigt vast te lopen.
Volgens signalen van brandstofhandelaren is de prijsstijging direct te herleiden tot de invoering van RED III, waarbij scherpe scheidslijnen zijn aangebracht tussen de brandstofmarkten voor wegvervoer en binnenvaart. Waar HVO vorig jaar rond de €700 per 1.000 liter kostte, ligt de prijs inmiddels rond de €1.400. Ter vergelijking: gasolie voor de binnenvaart kost circa €500 per 1.000 liter.
De binnenvaartsector werd volledig verrast door deze ontwikkeling. In eerdere toelichtingen en stukken over RED III is deze impact nooit expliciet benoemd. Voor een groeiende groep binnenvaartondernemers, die als koplopers de afgelopen jaren vrijwillig afspraken hadden gemaakt met verladers over CO2-reductie en het gebruik van duurdere biobrandstoffen, komen de gemaakte afspraken direct onder druk te staan. Vervoerders worden nu gedwongen om terug te schakelen naar fossiele brandstoffen.
Ad Koppejan, voorzitter van KBN: “De binnenvaart wil verduurzamen en heeft daarin de afgelopen jaren ook stappen gezet. Maar als een essentiële transitiebrandstof van de ene op de andere dag onbetaalbaar wordt, zet beleid de sector klem. RED III is bedoeld om vergroening te stimuleren, maar dreigt nu juist het tegenovergestelde effect te hebben.”
Juist biobrandstoffen zoals HVO zijn de komende jaren onmisbaar voor de binnenvaart. Zero-emissietechnologieën, zoals waterstof, waarmee langere vaarafstanden afgelegd kunnen worden, zijn nog niet op grote schaal beschikbaar en vanwege de hoge kosten zijn investeringen hierin nog niet rendabel te maken. Tegelijkertijd hebben de overheid en sector wel afspraken gemaakt over forse CO₂-reducties richting 2030 en latere jaren. Zonder betaalbare transitiebrandstoffen zijn die doelen niet realistisch.
De brancheorganisatie roept de staatssecretaris op om op korte termijn in gesprek te gaan over de ontstane situatie. Zonder betaalbare en beschikbare transitiebrandstoffen dreigen de gezamenlijke klimaatdoelen voor de binnenvaart buiten bereik te raken.
